नेपालगन्जको बीचमा रहेको पुरानो शक्तिपीठ, दुर्गाको रूप देवी बागेश्वरीलाई समर्पित। सतीदेवीको जिब्रो यहीँ खसेको जनविश्वास छ, र मन्दिर पवित्र पोखरीको किनारमा छ।
🗓️ उत्तम मौसमवर्षभरि खुला। दशैँ (नवरात्र) मा सबैभन्दा धेरै भीड हुन्छ, शिवरात्रि र तीजमा पनि।
🚌 कसरी पुग्नेIn Nepalgunj city centre, a short local ride from the bus park or the Rupaidiha border side.
चित्र: Illustration - inspired by the place, not a photograph
🛕तीर्थ
श्रावस्ती
📍 Uttar Pradesh
प्राचीन सावत्थी। बौद्ध परम्पराअनुसार भगवान बुद्धले यहाँ करिब २५ वटा वर्षावास बिताउनुभएको थियो, जसमध्ये धेरै व्यापारी अनाथपिण्डिकले दान गरेको जेतवन विहारमा। यहाँ जेतवनका भग्नावशेष, सहेत–महेतका स्तूप र मन्दिर, र थाई, तिब्बती तथा कोरियाली समुदायले बनाएका विहार हेर्न सकिन्छ। श्रावस्ती बहराइचबाट करिब ४० किलोमिटर टाढा छ।
🗓️ उत्तम मौसमअक्टोबरदेखि मार्च
🚌 कसरी पुग्नेहाम्रो बस सञ्जालको नजिकको बिन्दु: Rupaidiha
सिद्धार्थ गौतम बुद्धको जन्मस्थल। यहाँ मायादेवी मन्दिर, अशोक स्तम्भ र गुम्बा क्षेत्र हेर्न सकिन्छ। सन् १९९७ देखि युनेस्को विश्व सम्पदा सूचीमा छ।
🗓️ उत्तम मौसमअक्टोबरदेखि मार्चसम्म, जब मौसम चिसो हुन्छ। तराईमा गर्मीमा तापक्रम प्रायः ४०° से. नाघ्छ।
🚌 कसरी पुग्नेBy road: go from Nepalgunj to Kohalpur, then east on the Mahendra (East-West) Highway to Butwal. From Butwal go south to Bhairahawa (Siddharthanagar), and from there it is about 22 km to Lumbini by bus or taxi.
चित्र: Illustration - inspired by the place, not a photograph
🛕🏛️ युनेस्को विश्व सम्पदातीर्थ
पशुपतिनाथ मन्दिर
📍 Kathmandu, Bagmati Province
पवित्र बागमती किनारमा रहेको नेपालकै सबैभन्दा पूज्य हिन्दू मन्दिर, जहाँ भगवान् शिवलाई पशुपतिको रूपमा पुजिन्छ। साँझको बागमती आरती र महाशिवरात्रिको ठूलो भीडका लागि प्रसिद्ध।
🗓️ उत्तम मौसमवर्षभरि खुला। महाशिवरात्रि (फेब्रुअरी वा मार्च) मा नेपाल र भारतबाट सबैभन्दा धेरै तीर्थयात्री आउँछन्।
🚌 कसरी पुग्नेBy air: regular flights from Nepalgunj to Kathmandu take about 1 hour. The temple is in eastern Kathmandu, near the airport.
काठमाडौँबाट करिब ३ कि.मि. पश्चिमको डाँडामा रहेको स्तूप, जसलाई नेपालकै सबैभन्दा पुरानो मानिन्छ। पर्यटकहरू यसलाई 'मंकी टेम्पल' (बाँदर मन्दिर) भन्छन्, र लामो सिँढी चढेर पुगिन्छ।
🗓️ उत्तम मौसमवर्षभरि खुला। उपत्यकाको दृश्य अक्टोबर–नोभेम्बरमा सबैभन्दा सफा देखिन्छ।
🚌 कसरी पुग्नेBy air: regular flights from Nepalgunj to Kathmandu take about 1 hour. The stupa is about 3 km west of the city.
करिब ३,८०० मिटरमा रहेको, हिन्दू (भगवान् विष्णु) र बौद्ध (अवलोकितेश्वर) दुवैका लागि पवित्र मन्दिर। तीर्थयात्रीहरू १०८ धारामा स्नान गर्छन् र ज्वालामाईको अखण्ड ज्योति दर्शन गर्छन्।
🗓️ उत्तम मौसममार्च–मे र सेप्टेम्बर–नोभेम्बर।
🚌 कसरी पुग्नेGo through Pokhara, which you can reach from Nepalgunj by Buddha Air on scheduled days or by road. From Pokhara, fly to Jomsom and walk about 5 hours, or take a bus via Beni and Jomsom on the newer road to Muktinath.
सीता (जानकी) को जन्मभूमि। भव्य जानकी मन्दिर तीनतले र ६० कोठा भएको नेपालकै सबैभन्दा ठूलो मन्दिर हो। राम–सीताको विवाह भएको मानिने विवाह मण्डप र मिथिला कला पनि हेर्नुहोस्।
🗓️ उत्तम मौसमअक्टोबरदेखि मार्चसम्म, किनकि गर्मी धेरै हुन्छ। विवाह पञ्चमी पर्व मंसिर (नोभेम्बर–डिसेम्बरतिर) मा पर्छ।
🚌 कसरी पुग्नेBy road: go from Nepalgunj to Kohalpur, then east on the Mahendra (East-West) Highway to Dhalkebar. Janakpur is about 25 km south of Dhalkebar.
वाराणसी नजिकको प्राचीन मृगदाव, जहाँ बुद्धत्व प्राप्तिपछि भगवान बुद्धले पहिलो उपदेश दिनुभएको थियो। यहाँ धमेख स्तूप, धर्मराजिका स्तूपका अवशेष, मूलगन्धकुटी विहार र अशोक स्तम्भ हेर्न सकिन्छ। सारनाथ संग्रहालयमा सिंह शीर्ष (लायन क्यापिटल) राखिएको छ, जुन सन् १९५० मा भारतको राष्ट्रिय चिह्न बन्यो। सारनाथ जुलाई २०२६ मा विश्व सम्पदा समितिको ४८औँ सत्रमा युनेस्को विश्व सम्पदा सूचीमा परेको हो।
चौलुक्य राजा भीम प्रथमको शासनकाल (सन् १०२६–२७) मा, मेहसानाबाट करिब २५ किलोमिटर टाढा पुष्पावती नदीको किनारमा बनेको सूर्य मन्दिर। सूर्यकुण्ड पोखरी, ५२ खम्बे कुँदिएको सभामण्डप, र विषुवका बेला उदाउँदो घामको किरण गर्भगृहमा पर्ने बनोट यसका विशेषता हुन्। यो राष्ट्रिय महत्त्वको संरक्षित स्मारक हो। युनेस्कोको सम्भावित (टेन्टेटिभ) सूचीमा छ, तर विश्व सम्पदा सूचीमा परिसकेको छैन। हरेक जनवरीमा यहाँ मोढेरा नृत्य महोत्सव (उत्तरार्ध महोत्सव) हुन्छ।
🗓️ उत्तम मौसमअक्टोबरदेखि मार्च। नृत्य महोत्सवका लागि जनवरीमा, र उदाउँदो घामको दृश्यका लागि मार्च वा सेप्टेम्बरको विषुवतिर जानुहोस्।
🚌 कसरी पुग्नेहाम्रो बस सञ्जालको नजिकको बिन्दु: Mehsana
अरब सागरको किनार प्रभास पाटन (वेरावल, गिर सोमनाथ जिल्ला) मा रहेको सोमनाथलाई भगवान शिवका बाह्र ज्योतिर्लिङ्गमध्ये पहिलो मानिन्छ। यो मन्दिर इतिहासमा धेरै पटक पुनर्निर्माण भएको छ। हालको मन्दिर मे १९५१ मा मारु-गुर्जर शैलीमा पूरा भएको हो, र बेलुकाको लाइट एन्ड साउन्ड शोले यसको इतिहास सुनाउँछ। नजिकै त्रिवेणी संगम घाट र सोमनाथ समुद्री तट छन्।
🗓️ उत्तम मौसमसेप्टेम्बरदेखि मार्च
🚌 कसरी पुग्नेहाम्रो बस सञ्जालको नजिकको बिन्दु: Rajkot
भगवान कृष्णलाई समर्पित द्वारकाधीश मन्दिर देवभूमि द्वारका जिल्लामा गोमती नदी अरब सागरमा मिसिने ठाउँमा छ। बद्रीनाथ, पुरी र रामेश्वरमसँगै द्वारका चार धाममध्ये एक हो। यहाँ वर्षको सबैभन्दा ठूलो पर्व जन्माष्टमी हो।
🗓️ उत्तम मौसमनोभेम्बरदेखि फेब्रुअरी, वा जन्माष्टमीका बेला
🚌 कसरी पुग्नेहाम्रो बस सञ्जालको नजिकको बिन्दु: Rajkot
उत्तर गुजरातको बनासकाँठा जिल्ला, दाँता तालुकामा रहेको ५१ शक्तिपीठमध्ये एक। यस मन्दिरमा मूर्ति छैन। बरु भक्तहरू आँखा बन्द गरेर पवित्र 'विसो यन्त्र' को पूजा गर्छन्। नजिकैको गब्बर डाँडालाई देवीको मूल थलो मानिन्छ। तीन दिने भाद्र पूर्णिमा मेला (अगस्ट–सेप्टेम्बर) मा लाखौँ तीर्थयात्री आउँछन्, जसमध्ये धेरै पैदल हिँडेर पुग्छन्।
🗓️ उत्तम मौसमवर्षभरि दर्शन गर्न सकिन्छ। सबैभन्दा बढी भीड भाद्र पूर्णिमा मेला (अगस्ट–सेप्टेम्बर) मा हुन्छ।
🚌 कसरी पुग्नेहाम्रो बस सञ्जालको नजिकको बिन्दु: Mehsana
अयोध्यामा रहेको श्रीराम जन्मभूमि मन्दिर, जसलाई भगवान रामको जन्मस्थल मानिन्छ। २२ जनवरी २०२४ मा प्राण प्रतिष्ठा भयो, र भोलिपल्टदेखि आम दर्शन सुरु भयो। रामायण परम्परामा अयोध्यालाई सीता माताको घर नेपालको जनकपुरसँग जोडिन्छ। दर्शनको समय धेरै पटक फेरिएकाले यात्राअघि मन्दिर ट्रस्ट (srjbtkshetra.org) बाट पक्का गर्नुहोस्।
🗓️ उत्तम मौसमअक्टोबरदेखि मार्च (चिसो मौसम)
🚌 कसरी पुग्नेहाम्रो बस सञ्जालको नजिकको बिन्दु: Rupaidiha
गङ्गा किनारमा रहेको भारतको सबैभन्दा पवित्र सहरमध्ये एक। काशी विश्वनाथ मन्दिरमा शिवका बाह्र ज्योतिर्लिङ्गमध्ये एक छ, र हालको मन्दिर सन् १७८० मा अहिल्याबाई होल्करले पुनर्निर्माण गराएकी हुन्। हरेक साँझ दशाश्वमेध घाटमा गङ्गा आरती हुन्छ, जुन डुङ्गाबाट हेर्दा सबैभन्दा राम्रो देखिन्छ। सारनाथ करिब १० किलोमिटर टाढा छ।
🗓️ उत्तम मौसमअक्टोबरदेखि मार्च। अप्रिलदेखि जुनको गर्मीमा नजानु राम्रो।
भगवान बुद्धको महापरिनिर्वाण भएको ठाउँ, र उहाँले तीर्थका लागि भन्नुभएका चार पवित्र स्थलमध्ये एक। महापरिनिर्वाण मन्दिरमा करिब १,५०० वर्ष पुरानो लेटेको बुद्धमूर्ति छ, र मुक्तबन्धन स्तूपले दाहसंस्कार स्थल चिनाउँछ। कुशीनगर लुम्बिनी, सारनाथ र श्रावस्तीसँगै भारत–नेपाल बौद्ध सर्किटमा पर्छ।